CATALONIË

Taal, cultuur en literatuur

Isona (Pallars Jussà), stad tussen twee fronten

La Posa3

De Spaanse burgeroorlog (1936-1939) heeft ook in Catalonië diepe sporen achtergelaten. Om de herinneringen hieraan levend te houden heeft het instituut Memorial Democràtic de Catalunya routes uitgestippeld door de stad Isona en langs het bolwerk La Posa.

Isona tijdens de oorlog
In de lente van 1938 ontstaat het front van de Pallars langs de rivier de Noguera Pallaresa, een statische linie waarvan Isona deel uit maakt. Bijna alle bewoners verlaten dan de stad die wordt ingenomen door republikeinse soldaten. Intussen hebben de troepen van Franco de meest strategische plekken bezet, zoals de steden Tremp en La Pobla de Segur, en enkele elektriciteitscentrales. Isona is het enige belangrijke dorp dat in handen is van de republikeinen die proberen het initiatief naar zich toe te trekken. Door de ligging in de vallei Conca Dellà is de plaats echter zeer kwetsbaar voor oorlogshandelingen.

De confrontaties tussen de republikeinen en nationalisten duren van april 1938 tot januari 1939. Wanneer deze laatsten de stad veroveren, trekken ze een stad binnen die voor driekwart in puin ligt als gevolg van artilleriebombardementen. In augustus 1940 begint de ‘Dirección General de Regiones Devastadas‘ (‘Directoraat-Generaal van Verwoeste Regio’s’) met de herbouw van Isona, een van de 400 dorpen in Spanje die worden ‘geadopteerd door de Caudillo’ (lees: dictator Franco).

De herbouwde stad
Deze wederopbouw volgt het prinicpe van de zelfvoorzienende stad om emigratie naar de grote steden te voorkomen en de exploitatie van verlaten landerijen te hervatten. Diverse types huizen worden neergezet om de sociale verschillen te bestendigen, deze architectuur zou de eenheid van de Spaanse staat bevorderen. Ook wordt de infrastructuur van nutsvoorzieningen en wegen hersteld. De uitvoering van het gehele project duurt 15 jaar. De meeste gebouwen zijn nog steeds in gebruik.

Door Isona is een route uitgestippeld langs de belangrijkste restauratiewerken. De informatiepanelen met foto’s van voor en na de herbouw door de DGRD geven een inzicht in de vorming van een stad volgens het ‘nationalistische’ model. Zo zien we op de Plaça Bisbe Badia de middeleeuwse kerk die in neogotische stijl is verbouwd, en het stadhuis met het grote balkon en de kloeke toren als typisch voorbeeld van de ‘imperiale’ bouwstijl van openbare gebouwen opgetrokken tijdens het Francotijdperk.

Vergelijk ook eens de twee blokken huizen met een lage huur voor de armere boeren die op dit plein staan, met de acht identieke huizen in de Carrer Sant Vicenç  bestemd voor middenklasse boeren. De watertoren, aangelegd om de stad een modern tintje te geven, ligt op een heuvel, zodat het water alle huizen bereikt; het bouwwerk is dan ook van veraf te zien. De transformator voor de elektriciteitsvoorziening is gebouwd op het puin van de ingestorte huizen in het centrum.

Oorlogsresten
Om een compleet beeld te krijgen van de frontlinie is een bezoek aan La Posa met zijn militaire republikeinse structuren aan te bevelen. Volg de L511 naar Bóixols tot de richtingaanwijzers je rechtsaf sturen. Gelijk aan het begin van de zijweg zie je een bunker bestaande uit twee delen, van waaruit de weg werd gecontroleerd.

Een kilometer verderop bevinden zich de resten van een tweede bunker (foto), waarvan het plafond en de voorzijde na de oorlog zijn vernield om het betonijzer te winnen. Vanaf deze plek tegen de berghelling heb je een wijds uitzicht over de gehele vallei, het vroegere strijdtoneel, in de verte ligt Isona. Op het informatiebord staat een kaart van het front van de Pallars en de steeds wisselende posities van republikeinen en nationalisten op de omringende bergen.

Vanaf de picknickplek bij de gerestaureerde kapel van Mare de Déu de la Posa (11e-12e eeuw) begint een bewegwijzerde route langs een ingewikkeld netwerk van loopgraven, bunkers en bevoorradingsstructuren dat in gebruik was vanaf april 1938. Al deze fortificaties zijn een indrukwekkende getuige van een verwoestende burgeroorlog. Je voelt bijna de angst voor de aanvallen van de vijand, het harde leven aan het front, de lange uren van rust. De duistere kant van een fenomenaal landschap.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Informatie

Dit bericht was geplaatst op 26/06/2015 door in Vakantietips en getagd als , , , , , , .
%d bloggers liken dit: