CATALONIË

Taal, cultuur en literatuur

Patí de vela (zeilslede)

D8E5B3F7-5003-4041-B96A-3C1501E3AC32

Van peddelen op een geïmproviseerd vlot tot een volwaardige wedstrijdsport, dat is de geschiedenis van de ‘patí de vela‘ in een notendop. Het eenpersoonsvaartuig zonder zwaard of roer bestaat uit twee drijvers verbonden door vijf latten met een mast van aluminium en een zeil. Deze Catalaanse vinding wordt nu naar meerdere landen geëxporteerd, terwijl watersportclubs langs de kust (Club de Natació) regatta’s organiseren en cursussen aanbieden.

Het begon allemaal aan het eind van de 19e eeuw toen vier excentrieke zwemmers een manier ontdekten om verder in zee te kunnen gaan en daar in helder water te zwemmen. Ze maakten twee gelijke houten balken symmetrisch aan elkaar vast met in het midden een dwarsbalk. Het bemanningslid zat en stuwde zichzelf voort door middel van een peddel met twee bladen. Het resultaat viel wat tegen: de tocht tegen het getij in verliep moeizaam en de zwemmers kwamen afgepeigerd en bezweet aan, zodat ze weinig energie over hadden om zich in water te storten. Daarom werden rond 1928 de peddels vervangen door een gordijnrails met een op maat geknipt laken als zeil.

Al gauw werden wedstrijden en kampioenschappen georganiseerd en probeerden de watersportclubs elkaar de pas af te snijden en het snelste vaartuig te maken. Op dat moment waren er nog geen voorschriften voor de bouw van de catamaran. De broers Lluís en Emili Mongé, beiden houtexporteurs, waren lid van de Club de Natació Badalona en wonnen met hun zelfgebouwde ‘patins’ de ene race na de andere. Zij waren zo superieur dat concurrerende botenbouwers de strijd opgaven en hun ontwerp in 1943 werd uitgeroepen tot het standaardmodel voor de zeilslede.

De ranke zeilcatamaran is 5,60 m lang en 1,60 m breed, terwijl het enkele grootzeil zonder giek een oppervlakte beslaat van 12,3 m2. De twee drijvers zijn net als bij een echte slee van voren schuin afgewerkt en recht van achteren om te voorkomen dat de boot uit de koers raakt. De latten geven stijfheid aan geheel. Tot nu toe werden de boten van hout gebouwd, maar momenteel heerst er een levendige discussie over de vraag of het gebruik van kunststof moet worden toegestaan.

De zeiler navigeert door zijn gewicht te verplaatsen en met het zeil te manoeuvreren. Daarbij kun je voeten en handen in het water dienst laten doen als zwemvlies, waardoor de ‘patí’ meer snelheid krijgt. Door de vele trimmogelijkheden is het weliswaar een technisch maar eenvoudig te bedienen vaartuig en wordt het varen een spel. Je kunt zittend, op je knieën, staand of liggend varen en durfals halen acrobatische toeren uit en bewegen zich in onwaarschijnlijke houdingen. Leeftijd speelt geen rol, het enige dat telt is gevoel voor wind, golven en boot. Voor de jonge zeiler bestaat er ook een juniorversie.

Het stijlvolle bootje heeft veel voordelen ten opzichte van andere zeilboten. Behalve de gemakkelijke bediening, is het in een paar minuten opgetuigd. Door de constructie en het gewicht is het eenvoudig te hanteren door één persoon die ook na het omslaan zonder hulp van anderen de ‘patí’ weer kan oprichten. Er zijn geen beperkingen wat de wind aangaat en de vaart is perfect ongeacht de koers, terwijl de snelheid kan worden vergeleken met een Hobie Cat 16. Daarbij komt dat de aanschafprijs relatief laag is.

Inmiddels is het varen met de zeilslede een officiële sport met clubs in meerdere landen. In België concentreren de activiteiten zich rondom De Haan en Bredene, vlakbij Oostende. De website van de North Sea Patin Sailing Association (Nosepasa VZW) geeft informatie over het vaartuig, zeiltechnieken, geplande wedstrijden en handige links. Op YouTube staan filmpjes van regatta’s en het kampioenschap van Catalonië.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Informatie

Dit bericht was geplaatst op 20/01/2015 door in Cultuur en traditie en getagd als , , , .

Noteer hier je e-mail om dit weblog te volgen.

Binnenkort

Wandelroute 'Camí de Picasso'

Het dorpje Gósol

Roman 'Tuin aan zee' Mercè Rodoreda)

De 'alpargata'

Het alternatieve volkslied

%d bloggers liken dit: