CATALONIË

Taal, cultuur en literatuur

De Catalaanse vlag(gen)

Catalonië is een van de weinige landen waar twee officieel erkende vlaggen wapperen: de ‘senyera’ en de ‘estelada’. Hieronder volgt een kort overzicht van de ontstaansgeschiedenis.

senyeraDe ‘senyera‘ is een vlag die bestaat uit vier rode banen op gouden achtergrond. Het woord betekent ‘vlag’ en verwijst in het bijzonder naar de versierselen van een leidende figuur. De vier strepen zijn voor het eerst aangetroffen op een zegel uit 1150 van Ramon Berenguer IV, graaf van Barcelona. Later werden de rode stroken op goud het embleem van alle graven van Barcelona.

De oorsprong is niet bekend, maar graag wordt hierover de legende van Wifried de Harige (9e eeuw) verteld. De graaf raakte gewond in een veldslag tijdens de strijd tegen de Noormannen. Op zijn ziekbed vroeg hij zijn broodheer Karel de Kale, koning van Frankrijk, om een eigen schild. Deze doopte zijn vingers in de wond van de graaf en tekende zo vier rode strepen op zijn eigen vergulde schild. Een soortelijke legende schrijft de herkomst van het ontwerp toe aan Otger Cataló.

Hoe het ook zij, Jacobus I (13e eeuw) bestempelde de ‘senyera’ tot koninklijke vlag en sindsdien heeft deze de functie van vlag van Catalonië behouden. Na in de loop van de geschiedenis meerdere keren te zijn verboden door de centrale regering van Spanje krijgt de ‘senyera’ in het ‘Estatut d’Autonomia‘ van 1979 officieel de status van nationale vlag.

Aan de vlag is ook een lied gewijd: ‘El cant de la senyera‘. Lluís Millet componeerde het zangstuk, gebaseerd op een gedicht van Joan Maragall,  speciaal voor zijn koor Orfeó Català. Het werd voor het eerst gezongen in 1896 in de kloosterkerk van Montserrat tijdens de zegening van de Catalaanse vlag. Een verbod tot uitvoering van het lied tijdens een concert van het koor in het Palau de la Música in aanwezigheid van dictator Franco in 1960 leidde ertoe dat het lied uitgroeide tot het symbool van de strijd tegen de onderdrukking van het Catalanisme.

esteladaTegenwoordig verschijnt steeds vaker de ‘estelada‘, de ‘senyera’ met een blauwe driehoek en een enkele ster (‘estel’), die het streven naar onafhankelijkheid vertegenwoordigt. Hierbij staat de driehoek voor stabiliteit en eenvoud, het blauw voor de kleur van de hemel oftewel de mensheid en verbeeldt de witte ster de vrijheid. Deze symboliek, eveneens opgenomen in de vlag van de Verenigde Staten, weerspiegelt de idealen van de Franse revolutie.

In Cuba werd deze vlag gebruikt tijdens de opstand tegen de Spaanse overheersing aan het eind van de 19e eeuw, het eiland kreeg haar onafhankelijkheid uiteindelijk in 1898. De Catalaanse activist en politicus Vicenç-Albert Ballester i Camps bewonderde deze revolutie en liet zich door de meegevoerde vlag inspireren. In 1918 ontwierp hij daarop de ‘estelada’. Zijn idee was dat deze vlag tijdelijk de ‘senyera’ zou vervangen, die weer in gebruik kon worden genomen als Catalonië haar onafhankelijkheid had teruggekregen.

Catalanistische groepen, zoals de Unió Catalanista, putten op dat moment hoop uit de 14 punten van de Amerikaanse president Woodrow Wilson die daarmee na de Eerste Wereldoorlog een duurzame vrede hoopte te bereiken. Aangezien de oprichting van nieuwe staten met zelfbestuur de hoofdmoot vormden van dit voorstel, wilden de Catalanen gebruikmaken van  het momentum om te streven naar hun eigen staat. Deze aspiraties hadden een symbool nodig, dat werd de ‘estelada’. Deze vlag werd weer uitgehangen in 1931 toen Francesc Macià de Catalaanse Republiek uitriep en tijdens vele andere gedenkwaardige momenten.

Uiteindelijk heeft het parlement van Catalonië in 2014 de vlag erkent ‘als symbool van de vurige wens van een democratisch, legitiem, gewettigd en geweldloos herstel’ van de onafhankelijkheid van Catalonië. Dit was de bevestiging van de symbolische waarde die de vlag in loop van een eeuw had gekregen.

Advertenties

2 reacties op “De Catalaanse vlag(gen)

  1. Pingback: Mythen en legendes | CATALONIË

  2. Pingback: Barça, meer dan een club | CATALONIË

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Noteer hier je e-mail om dit weblog te volgen.

Binnenkort

Wandelroute 'Camí de Picasso'

Het dorpje Gósol

Roman 'Tuin aan zee' Mercè Rodoreda)

De 'alpargata'

Het alternatieve volkslied

%d bloggers liken dit: