CATALONIË

Taal, cultuur en literatuur

Museu de les Trementinaires, Tuixent (Alt Urgell)

TrementinairesZo’n honderd jaar lang trokken vrouwen vanuit de gesloten vallei van ‘La Vansa i Tuixent’ ten zuiden van de Serra del Cadí te voet door heel Catalonië, beladen met oliën, kruiden en zalfjes, om hun waar te verkopen. Dat waren de ‘trementinaires’, genoemd naar de terpentijn (‘trementina’), hun belangrijkste product. Het ‘Museu de les Trementinaires‘ in Tuixent wil de herinnering aan dit uitgestorven beroep levend houden.

De reizen van de ambulante verkoopsters werden uit nood geboren. In de 19e eeuw was de vallei een zelfvoorzienende maatschappij die leefde van de opbrengst van hun eigen landbouw en veeteelt. De bewoners verlieten de vallei alleen om in La Seu d’Urgell of andere plaatsen ontbrekende artikelen of gereedschappen te ruilen voor hun producten. De economie veranderde en geld werd het ruilmiddel, dat was in de vallei niet aanwezig. Velen trokken weg om in rijkere gebieden seizoenswerk te verrichten, de achterblijvende vrouwen zochten een middel om te overleven en het gezinsinkomen aan te vullen. Daarbij vielen zij terug op eeuwenoude kennis van planten en kruiden met geneeskrachtige werking en hun bereidingswijzen die van de ene generatie op de andere was overgebracht.

De terpentijn werd gewonnen uit het hars van de rode den, dat na zuivering vermengd werd met andere grondstoffen. Elke trementinaire gebruikte hiervoor haar eigen formule. Terpentijnolie werd verkocht om wonden van mens en dier te desinfecteren en pijn te bestrijden. Andere oliën waren ook veelgevraagd, zoals tyfusolie tijdens uitbraken van deze epidemie. Kruiden tegen longziektes, koorts of moeilijke stoelgang, alles had de trementinaire bij zich. Haar assortiment bevatte vaak ook gedroogde paddenstoelen, allerlei soorten thee, crèmes, zalfjes en hoestdranken.

De kruiden en andere droge artikelen droeg de rondtrekkende koopvrouw in een soort kussensloop op haar rug, de olieblikken hingen om haar middel. Verder was ze uitgerust met een kleine weegschaal, een sikkel om kruiden af te snijden, geld, wat eten en schone kleding. 1 à 2 maal per jaar vertrokken ze voor een rondreis van enkele dagen tot vier maanden, zodat ze ’s zomers voor de oogst en ’s winters voor de varkensslacht weer thuis waren. Ze huurden meestal een begeleidster of leerlinge in. Deze laatste was soms erg jong, vanaf acht jaar of zelfs nog jonger als in de vallei geen oppasmogelijkheden waren.

De tocht over karrensporen liep over het algemeen door dunbevolkte gebieden. De verkoopster nam vaak dezelfde route omdat ze vaste klanten had in dorpen en herenboerderijen en beide partijen de persoonlijke relatie op prijs stelden. Onderweg leefde ze van liefdadigheid of was ze erg zuinig om te kunnen sparen. De laatste reis werd begin jaren tachtig gemaakt.

Het kleine museum beschikt over twee zalen. In de eerste zaal is een keuken nagebouwd waarin de vrouwen hun producten klaarmaakten met de bijbehorende gebruiksvoorwerpen. In de volgende zaal draait een video met historisch beeldmateriaal, waaronder interviews met de bekendste trementinaires Maria Majoral en Sofia Montaner (in meerdere talen beschikbaar). Ook zijn er foto’s van het winnen van terpentijn en liggen er objecten die nodig waren voor de bereiding van medicinale zalfjes. Een levensgrote trementinaire compleet met bagage (foto) laat duidelijk zien dat het een zwaar beroep moet zijn geweest.

Advertenties

2 reacties op “Museu de les Trementinaires, Tuixent (Alt Urgell)

  1. jumasy
    16/07/2014

    Dit is op JULIATELLS herblogden reageerde:
    Interessant om eens te bezoeken

  2. folkertrath
    16/07/2014

    Hoe overleefde men vroeger? Zo dus, mooi duidelijk verhaal en heel leerzaam.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Informatie

Dit bericht was geplaatst op 04/07/2014 door in Museum en getagd als , , , , , .

Noteer hier je e-mail om dit weblog te volgen.

Binnenkort

Wandelroute 'Camí de Picasso'

Het dorpje Gósol

Roman 'Tuin aan zee' Mercè Rodoreda)

De 'alpargata'

Het alternatieve volkslied

%d bloggers liken dit: