CATALONIË

Taal, cultuur en literatuur

De losprijs van de honderd maagden

VITRALL RESCAT 1945De legende uit Bagà over de losprijs van de honderd maagden is in 1431 door Pere Tomic, geschiedschrijver van de stad, opgetekend op basis van overgeleverd verhalen. Daarna is deze versie in een akte vastgelegd. Tegenwoordig wordt het verhaal één keer per twee jaar opgevoerd op het centrale pleintje van Bagà, terwijl in het oude centrum een middeleeuwse markt wordt gehouden. In 2015 is het weer zover en dit is het relaas.

De strijd tegen de Moren is in volle gang wanneer Ramon Berenguer IV, graaf van Barcelona, belooft steun te verlenen aan de koning van Castilië. Hij organiseert een expeditie om de Andalusische stad Almería te veroveren, want in die haven houden zich Moorse piraten schuil. Galceran II de Pinós wordt benoemd tot admiraal van de Catalaanse vloot en samen met Sancerní, heer van Sull en vazal van de baronie van de familie Pinós, trekt hij ten strijde.

Het beleg van Almería is een succes (11 oktober 1147), maar de twee aanvoerders vallen in handen van de Sarracenen. De koning van Almería en Granada beseft dat het om belangrijke personages gaat en als losprijs eist hij 100 goudstukken, 100 schimmels, 100 drachtige koeien, 100 stukken brokaat en 100 christelijke maagden. De inwoners van de baronie en de baron doen hun uiterste best het losgeld bij elkaar te krijgen, maar de hoge prijs van de maagden zorgt voor een probleem. Besloten wordt om aan elke familie te vragen een of meerdere dochters te schenken. Nadat de hele losprijs is verzameld, vertrekken ze in een langen optocht naar Vila-seca – Salou om zich daar in te schepen en richting de bezette gebieden te varen.

Intussen zitten Galceran en Sancerní al vijf jaar gevangen in de donkere kerkers van Granada. Zij zijn uitgeput en in wanhoop roepen ze hun heiligen aan met het verzoek hen te bevrijden: Sant Esteve, beschermheilige van Bagà, en Sant Genis, beschermheilige van Sull. Hun gebeden worden verhoord. Geketend liggen ze te slapen, wanneer ze ineens een fris windje voelen waardoor ze wakker worden. Ze zien dat ze op een onbekend strand liggen en beseffen dat ze vrij man zijn. Op zoek naar een dorp komen ze een droevige stoet tegen die bepakt en bezakt naar de haven van Salou loopt. Uit een gesprek blijkt wat er aan de hand is en iedereen is zeer verheugd over deze ontknoping. In een blije optocht gaan ze terug naar Bagà. Als Galceran uit de verte de klokkentoren van de kerk van Sant Esteve ziet, knielt hij en gaat hij lopend verder naar de stad.

Alle maagden en hun families worden rijk beloond: de meisjes krijgen fraaie groen-rode kleding (de kleuren van de baronie) en de families hoeven geen schatting meer te betalen en worden vrije boeren. In Bagà is in 1945 in de kerk van Sant Esteve een gebrandschilderd raam aan de gebeurtenis gewijd (foto).

Deskundigen onderkennen twee lezingen van de legende. Ten eerste een strikt religieuze om de kracht van Sant Esteve aan te tonen. De tweede lezing zou een politieke kunnen zijn. Op dat moment in de geschiedenis was de vazallenplicht een heet hangijzer, het verhaal laat de gulheid van de baron zien.

Wat zijn de werkelijk gebeurde elementen in deze legende? De hoofdrolspelers hebben bestaan en de verovering van Almería heeft ook plaatsgevonden. Vermoedelijk is Galceran toen inderdaad krijgsgevangene gemaakt. De losprijs van 100 maagden komt ook in andere legendes voor, waarbij het getal 100 symbolisch staat voor veel.

Advertenties

Eén reactie op “De losprijs van de honderd maagden

  1. Pingback: Bagà: Middeleeuwen en Katharen | CATALONIË

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Informatie

Dit bericht was geplaatst op 28/04/2014 door in Mythen en legendes en getagd als , , , , , , , , .
%d bloggers liken dit: